AGAKIZA NI IKI?
Ubusobanuro bw’Agakiza mu Mugambi Mukuru w’Imana
IGICE CYA 2: KUKI ABANTU BOSE BAKENEYE AGAKIZA?
Ijambo ry’ingenzi
«“Kuko ibihembo by’ibyaha ari urupfu, ariko impano y’Imana ni ubugingo buhoraho muri Kristo Yesu Umwami wacu.”
Abaroma 6:23»
«“Nk’uko icyaha cyinjiye mu isi kizanwe n’umuntu umwe, n’urupfu rukazanwa n’icyaha, ni ko urupfu rwageze ku bantu bose, kuko bose bakoze ibyaha.”
Abaroma 5:12»
Intangiriro
Mu gice cya mbere twabonye ko agakiza ari impano y’Imana itangwa binyuze muri Yesu Kristo. Ariko kugira ngo dusobanukirwe neza impamvu agakiza ari ingenzi, tugomba kubanza gusobanukirwa ikibazo gikomeye cyatumye umuntu akenera gucungurwa: icyaha.
Ikibazo gikomeye cy’umuntu si ukubura ubutunzi, uburezi, amahirwe cyangwa guhura n’ibibazo by’ubuzima gusa. Ikibazo gikomeye kurusha ibindi ni icyaha, kuko cyangije umubano w’umuntu n’Imana kandi kikamushyira mu mwanya wo gutandukana n’Umuremyi we.
Bibiliya itwereka ko umuntu yaremwe mu ishusho y’Imana kandi agenewe kubaho mu mubano n’Umuremyi we. Yaremwe kugira ngo ayimenye, ayubashe, ayumvire kandi ayiheshe icyubahiro. Ariko icyaha cyinjiye mu buzima bw’umuntu, cyangiza uwo mubano kandi kizana urupfu.
Ni yo mpamvu buri muntu wese akeneye agakiza. Nta muntu ushobora kuvuga ko atagakeneye, kuko ikibazo cy’icyaha kigera ku bantu bose.
1. Umuntu yaremwe mu ishusho y’Imana
Kugira ngo dusobanukirwe ikibazo cy’icyaha, tugomba kubanza kureba uko Imana yaremye umuntu n’umwanya yamuhaye mu byo yaremye.
Bibiliya itubwira iti:
«“Imana irema umuntu ngo agire ishusho yayo, afite ishusho y’Imana ni ko yamuremye; irema umugabo n’umugore.”
Itangiriro 1:27»
Kuba umuntu yararemwe mu ishusho y’Imana bigaragaza agaciro kihariye umuntu afite imbere y’Umuremyi we, ndetse n’umwanya wihariye Imana yamuhaye mu byaremwe.
Umuntu yaremwe kugira ngo abeho mu mubano n’Imana, ayiheshe icyubahiro kandi ayoborwe na Yo. Imana ntiyaremye umuntu kugira ngo abeho atandukanye na Yo, ahubwo yamuremye kugira ngo abeho mu busabane na Yo kandi asohoze umugambi yamufiteho.
Mu ntangiriro, nta cyaha cyari cyinjiye mu mubano w’umuntu n’Imana. Habagaho ubwumvikane n’ubusabane hagati y’Umuremyi n’icyaremwe cye.
Ariko uwo mubano waje kwangizwa n’ikintu gikomeye: icyaha.
2. Kwinjira kw’icyaha mu isi
Mu Itangiriro igice cya 3, tubona uko icyaha cyinjiye mu mateka y’abantu.
Imana yari yahaye Adamu na Eva ubuzima, ibashyira mu busabane na Yo kandi ibaha umudendezo mwinshi. Ariko yabahaye n’itegeko ryo kutarya ku giti cy’ubumenyi bw’icyiza n’ikibi.
Adamu na Eva barumviye nabi, banga kumvira itegeko ry’Imana.
Icyaha cyabo nticyari ikibazo cyo kurya ku mbuto gusa; ikibazo nyamukuru cyari ukutumvira Imana no kwigomeka ku bushake bwayo.
Kuva icyo gihe, icyaha cyinjiye mu mateka y’abantu kandi ingaruka zacyo zigera ku bantu bose.
Intumwa Pawulo yaranditse iti:
«“Nk’uko icyaha cyinjiye mu isi kizanwe n’umuntu umwe, n’urupfu rukazanwa n’icyaha, ni ko urupfu rwageze ku bantu bose, kuko bose bakoze ibyaha.”
Abaroma 5:12»
Ibi bitwereka ko ikibazo cy’icyaha atari ikibazo cy’abantu bamwe gusa. Buri muntu akeneye agakiza.
3. Icyaha ni iki?
Mu buryo bwa Bibiliya, icyaha si ibikorwa bibi gusa umuntu akora. Icyaha ni ukutubaha Imana, kutumvira ubushake bwayo no kudashyikira urugero rwo gukiranuka Imana ishaka.
Icyaha gishobora kugaragara mu bikorwa, mu magambo, mu bitekerezo no mu byifuzo by’umutima.
Pawulo yaranditse ati:
«“Kuko bose bakoze ibyaha, ntibashyikira ubwiza bw’Imana.”
Abaroma 3:23»
Uyu murongo ugaragaza ukuri gukomeye: nta muntu n’umwe ushobora kwiringira gukiranuka kwe bwite imbere y’Imana.
Yesu na we yigishije ko ikibazo cy’icyaha gifite inkomoko mu mutima w’umuntu:
«“Kuko mu mutima w’abantu ari ho hava ibitekerezo bibi…”
Mariko 7:21»
Ni yo mpamvu agakiza kadakenewe gusa n’umuntu ufatwa nk’umunyabyaha ukomeye. Buri muntu wese akeneye agakiza, kuko buri muntu ari umunyabyaha kandi akeneye ubuntu bw’Imana.
4. Ingaruka z’icyaha ku muntu
Icyaha cyagize ingaruka zikomeye ku muntu, ku mubano we n’Imana no ku buzima bwe.
4.1 Icyaha cyatandukanije umuntu n’Imana
Imana ni iyera kandi ikiranuka. Icyaha cyangiza umubano hagati y’umuntu n’Imana.
Umuhanuzi Yesaya yaranditse ati:
«“Ahubwo gukiranirwa kwanyu ni byo byabatandukanije n’Imana yanyu, ibyaha byanyu ni byo biyihishe amaso ngo itumva.”
Yesaya 59:2»
Ikibazo gikomeye cy’umuntu si uko Imana yamwanze, ahubwo ni uko icyaha cyamushyize mu gutandukana n’Imana.
Ariko Imana ntiyaretse umuntu muri uwo mwanya. Ni yo mpamvu yashyizeho umugambi wo gucungura umuntu no kumugarura mu mubano mwiza na Yo.
4.2 Icyaha cyazanye urupfu
Urupfu ni imwe mu ngaruka zikomeye z’icyaha.
Imana yari yaraburiye Adamu ko kutumvira itegeko ryayo byari kuzana urupfu. Nyuma yo kugwa mu cyaha, urupfu rwinjira mu mateka y’abantu.
Abaroma 6:23 haravuga hati:
«“Kuko ibihembo by’ibyaha ari urupfu.”»
Urupfu ni ingaruka y’icyaha kandi rufite aho ruhuriye n’ugutandukana n’Imana. Ni yo mpamvu ikibazo cy’agakiza kitareba gusa ibibazo by’ubuzima bwo muri iyi si, ahubwo gifitanye isano n’umubano w’umuntu n’Imana ndetse n’ahazaza he.
4.3 Icyaha cyashyize umuntu mu bubata
Icyaha ntikigira umuntu gusa umunyabyaha; gishobora no kumushyira mu bubata bwacyo.
Yesu yaravuze ati:
«“Umuntu wese ukora icyaha aba ari imbata y’icyaha.”
Yohana 8:34»
Umuntu akeneye agakiza kuko adakeneye gusa kubabarirwa ibyaha; akeneye no kubohorwa ku bubata bw’icyaha no gutangira kubaho ayobowe na Kristo.
5. Kuki umuntu adashobora kwikiza?
Kubera ikibazo cy’icyaha, umuntu ntashobora kwikiza akoresheje imbaraga ze bwite.
Nubwo Imana ishaka ko abantu bakora ibyiza, ibikorwa byiza by’umuntu ntibishobora gukuraho icyaha cyangwa gusimbura umurimo w’agakiza Imana yakoze muri Kristo.
Umuntu ashobora gufasha abandi, kugira imyitwarire myiza no gukora ibikorwa byinshi byiza, ariko ibyo ntibishobora kumukura mu bubata bw’icyaha cyangwa kumuhesha gukiranuka imbere y’Imana.
Umuhanuzi Yesaya yaranditse ati:
«“Twese twabaye nk’uwanduye, kandi gukiranuka kwacu kose ni nk’umwenda wanduye.”
Yesaya 64:6»
Ibi ntibisobanura ko ibikorwa byiza nta gaciro bifite cyangwa ko Imana idashima umuntu ukora ibyiza. Ahubwo bitwigisha ko imirimo myiza y’umuntu idashobora kumukiza icyaha cyangwa kumuhesha gukiranuka imbere y’Imana.
Ni yo mpamvu agakiza kagomba guturuka ku Mana. Umuntu akeneye icyo we ubwe adashobora kwikorera: imbabazi z’Imana, kubabarirwa ibyaha, no kugarurirwa umubano na Yo binyuze muri Yesu Kristo.
Umwanzuro w’igice cya 2
Abantu bose bakeneye agakiza kuko abantu bose bahuye n’ikibazo cy’icyaha.
Umuntu yaremwe mu ishusho y’Imana kandi agenewe kubaho mu mubano n’Umuremyi we. Ariko icyaha cyinjiye mu mateka y’abantu, cyangiza uwo mubano, kizana urupfu kandi gishyira umuntu mu bubata bw’icyaha.
Nta muntu ushobora gukemura ikibazo cy’icyaha ku mbaraga ze bwite. Nta mirimo myiza, ubutunzi, ubumenyi cyangwa idini bishobora gusimbura umurimo w’agakiza Imana yakoze muri Yesu Kristo.
Ariko inkuru y’icyaha si yo yonyine iri muri Bibiliya. Imana ntiyaretse umuntu mu kaga ke. Kuva kera, yari ifite umugambi wo gucungura umuntu no kumugarura mu mubano mwiza na Yo.
Uwo mugambi wagiye uhishurwa buhoro buhoro mu Byanditswe by’Isezerano rya Kera, kandi amaherezo usohozwa muri Yesu Kristo.
Ni yo mpamvu mu gice gikurikira tuziga:
IGICE CYA 3: AGAKIZA MU ISEZERANO RYA KERA
Tuzareba:
- Isezerano ryo muri Edeni
- Ibitambo n’amaraso
- Pasika
- Ubutambyi
- Uburyo Isezerano rya Kera ryateguraga ukuza kwa Yesu Kristo
Umwanditsi: Pastor Mugisha Honore
